Przejdź do treści strony

Zakład Opiekuńczy Sióstr Diakonis

obraz

Twórcą ewangelickich zakładów opiekuńczych w Ząbkowicach był pastor Herman Graeve (1818−1897), który w latach 1849−1896 kierował ząbkowicką gminą ewangelicką. Ważną datą w życiu pastora był wielki pożar Ząbkowic, który wybuchł około południa 24 IV 1858 r. W dwa tygodnie po pożarze anonimowy mężczyzna ofiarował pastorowi 54 talary, 19 srebrnych groszy i 6 fenigów i ta suma stała się podstawą do rozpoczęcia działalności pierwszego przytułku i sierocińca, który otwarto 7 V 1860 r. w pobliżu zamku i nazwano Tabeenstift. W 1862 r. pastor Graeve przekonał Karla Friedricha Lamma (1777−1865), aby podarował na cele dobroczynne swój dom przy ul. Krzywej nr 10 (dawniej Wolność) i majątek. Po adaptacji otwarto w nim w 1868 r. szpital Betania. Dla zapewnienia opieki chorym pastor sprowadził do Ząbkowic ewangelickie diakonisy (odpowiednik katolickich zakonnic). Wybudowano dla nich specjalny budynek – Diakonissen Mutterhaus. Kamień węgielny został położony 9 X 1873 r., a gotowa budowla została poświęcona 7 V 1874 r. Pierwszą przełożoną diakonis została w dniu 5 IV 1869 r. hrabina Hedwig von Stosch (1834−1920), której grób zachował się na „starym cmentarzu”. W dawnym domu Lamma umieszczono szkołę gospodarstwa domowego Luisenheim, a po zakończeniu I wojny otwarto w nim żłobek Zoar. Przez ponad 30 lat zakład nie posiadał własnej świątyni. Gotowy kościół został poświęcony w 1895 r. o czym przypomina istniejąca do dziś trudno czytelna tablica wmurowana w zewnętrzną ścianę prezbiterium znajdującego się w ruinie kościoła. Kolejne prace budowlane miały miejsce w 1899 r. Wzniesiono wówczas na terenie ogrodu klasztornego dom Elim, przeznaczony dla emerytowanych diakonis. W 1906 r. ewangelicy nabyli grunt przy obecnej ulicy Bohaterów Getta pod budowę nowego zakładu Tabeenstift (dawny budynek Liceum Ogólnokształcącego), który został ukończony w 1926 r. W pobliżu znajdował się cmentarz sióstr. W 1914 r. rozpoczęto budowę nowej szkoły Luisenheim (dzisiejszy budynek SP nr 2 na ul. Piastowskiej), która została oddana do użytku w 1919 r. W latach 30. XX w. pracowało w Ząbkowicach około 400 sióstr diakonnis!! W sierpniu 1946 r. nastąpiło wysiedlenie zakładu, który liczył wówczas 100 dzieci i 20 diakonis. Obecnie zakład funkcjonuje w Wertheim am Main w Badenii. W okresie powojennym kościół diakonis stracił funkcję sakralną. Wnętrze podzielono na dwie kondygnacje i umieszczono w nim fabrykę świec, która jednak spłonęła w latach 70. XX w. i od tej pory dawna świątynia jest ruiną. W wieży zachował się portal z przedstawieniem Chrystusa jako alfy i omegi. Przylegający
do kościoła dawny klasztor został przeznaczony na mieszkania.

Jednostki organizacyjne