Przejdź do treści strony

Ratusz

obraz

Pierwszy ratusz powstał zapewne w momencie założenia miasta, chociaż pierwsza o nim wzmianka pochodzi z 1345 r. i jest to dokument kupna−sprzedaży ław mięsnych, położonych przed ratuszem. W okresie wojen husyckich ratusz został spalony. Wkrótce został odbudowany i ponownie ucierpiał podczas walk miast śląskich z Jerzym z Podiebradów w II poł. XV w. W 1532 r. dowiadujemy się o budowie nowego, murowanego, renesansowego ratusza, którego fundatorem był książę Karol I Podiebrad a wykonawcą mistrz kamieniarski z Kłodzka Wenzel Coller. Ratusz oddano do użytku w 1534 r., posiadał dwie wieże: dzwonniczą z zegarem oraz nieco niższą mieszczącą miejskie więzienie. W 1535 r. w podziemiach ratusza powstała miejska gospoda − Piwnica Świdnicka, w której podawano tamtejsze piwo. Nie istniała ona zbyt długo, już w 1569 r. zamieniono ją na szynk, a część jej pomieszczeń zajęło miejskie więzienie. W 1596 r. przed ratuszem wzniesiono wagę miejską. Ratusz spłonął w 1632 r. podczas wojny trzydziestoletniej i odbudowano go dopiero w 1661 r. Kolejny remont ratusza miał miejsce w 1718 r. w związku z uderzeniem pioruna w wieżę. Wymieniono wówczas jej dach, zniszczony zegar i pozłacaną puszkę. Kolejna ważna data to rok 1817. Przebudowano wówczas elewację w stylu klasycystycznym i rozebrano pochodzącą z 1534 r. „wieżę biednego grzesznika”, w której mieściło się więzienie miejskie oraz otwarto przebudowaną i na nowo wyposażoną piwnicę ratuszową, która mieściła najlepszą w mieście restaurację. Ratusz spalił się doszczętnie w wyniku pożaru miasta, który wybuchł 24 IV 1858 r. Spłonęło wówczas miejskie archiwum, mieszczące się na drugim piętrze ratusza, które liczyło 336 tomów akt. Jedynym pomieszczeniem, które przetrwało pożar była piwnica ratuszowa. Jednym z najważniejszych zadań dla władz miejskich stała się odbudowa ratusza. Projekt zlecono znanemu wrocławskiemu architektowi Alexisowi Langerowi, a koszt jego budowy miał wynieść 44 500 talarów. W celu zgromadzenia tak dużej sumy władze miasta wybiły miedziany medal pamiątkowy z wizerunkiem ratusza przed i po pożarze, który był sprzedawany w całych Niemczech. Prace budowlane rozpoczęły się w 1862 r. a  zakończyły w 1864 r. Wprowadzenie władz miejskich odbyło się rok później. Ratusz jest budowlą trójkondygnacyjną z cegły z ośmiokondygnacyjną strzelistą wieżą., na wzór wieży kościelnej z figurą Matki Boskiej z Dzieciątkiem. Od strony placu rynkowego wprowadza do ratusza bogaty późnogotycki portal nad którym po lewej i prawej stronie są umieszczone herby dwóch najbardziej zasłużonych dla miasta rodów: lewy przedstawiający postać w bramie to herb Auerspergów (1654 – 1791) prawy to herb Podiebradów. Nieco wyżej poniżej okna widnieje łaciński napis: Hinc omne principium, huc refer exitum (Stąd wszelki początek, tu zwracaj się o załatwienie sprawy). Ponad balkonem II piętra powyżej pięknego maswerku znajduje się polichromowany stary herb Ząbkowic przedstawiający mury miejskie z trzema wieżami i tarczą herbową z luksemburskim lwem. W południowej fasadzie ratusza ponad oknem I piętra widnieje herb Wrocławia z napisem: adiuvante Wratislavia (z pomocą Wrocławia). Ponad dużym oknem II piętra, gdzie znajdowała się sala Rady Miejskiej, są umieszczone po prawej i lewej stronie tarcze herbowe: jedna ze śląskim orłem, druga z pędzącym jeźdźcem na koniu z tarczą − herb Bolka II ziębickiego (1322−1341). Oryginalną architekturę ratusza uzupełniają ponadto liczne maszkarony i rzygacze. Wnętrze ratusza wyróżnia się ciekawym układem przestrzennym i oryginalną klatką schodową. Na II piętrze znajdują się po− mieszczenia reprezentacyjne, gdzie uwagę zwracają piękne boazerie i drewniane portale. Najsławniejszym wydarzeniem w powojennej historii ratusza było odnalezienie w lipcu 1993 r. obrazu Michaela Willmanna Obnażenie z szat, namalowany do dekoracji jednej z 32 stacji Drogi Krzyżowej w Krzeszowie, który uważano po wojnie za zaginiony.

Jednostki organizacyjne